Telefon ze szpitala: „pacjent jest do wypisu”. Rodzic trafił do szpitala i nie wraca do domu w tym sensie, w jakim wracał dotąd — bo nie wstaje sam, nie pamięta leków albo potrzebuje kogoś przy sobie całą dobę. Ta książka jest o miesiącu, w którym trzeba wybrać drogę, policzyć pieniądze i dogadać się z rodzeństwem.
Dla kogo jest ta książka
Dla dorosłego dziecka, na które spadła decyzja, zwykle w tempie narzuconym przez szpital. Publikacja opisuje pięć dróg, którymi to może pójść, wraz z kosztem i wymaganiami każdej, żeby wybór nie zapadał w korytarzu na podstawie jednego zdania usłyszanego od pielęgniarki. Osobny rozdział dotyczy poczucia winy i podziału obowiązków w rodzinie.
- Jeśli usłyszałeś, że rodzic jest do wypisu, a wiesz, że w domu sobie nie poradzi.
- Jeśli nie wiesz, czym różni się zakład opiekuńczo-leczniczy od domu pomocy społecznej i co komu przysługuje.
- Jeśli rozważasz opiekę w domu i chcesz policzyć, ile to realnie kosztuje — w pieniądzach i w twoim czasie.
- Jeśli w tle jest demencja i wszystkie wcześniejsze wyliczenia przestają się zgadzać.
- Jeśli rodzeństwo mieszka daleko, a decyzje i rachunki zostają przy tobie.
- Jeśli nie wiesz, jakie świadczenia przysługują rodzicowi, a jakie tobie jako opiekunowi.
- Jeśli ktoś proponuje ci załatwienie miejsca w placówce za opłatą.
Co znajdziesz w środku
Osiem rozdziałów: rozpoznanie sytuacji, pięć dróg opieki, pieniądze, wypis, procedury, rodzina, granica specjalisty, plan miesiąca. Największy nacisk położony jest na dokumenty i terminy, bo to one decydują, czy dana ścieżka jest dla was otwarta. Każdy podrozdział kończy się zadaniem do wykonania w ciągu doby.
- Test na pięć minut wskazujący ścieżkę oraz trzy dokumenty, bez których nie ruszy żadna z nich.
- Pięć dróg z kosztami: dom z twoją opieką, zakład opiekuńczo-leczniczy, dom pomocy społecznej, prywatna placówka i opiekunka, opieka paliatywna.
- Osobny podrozdział o demencji, która zmienia wszystkie wcześniejsze wyliczenia i część wymagań formalnych.
- Świadczenia rodzica i świadczenia opiekuna opisane osobno, bo to dwie różne listy o różnych warunkach.
- Refundacja sprzętu: łóżko, materac, środki chłonne — co przysługuje i jak to załatwić.
- Wypis ze szpitala: co znaczy „do wypisu”, co musi zawierać karta wypisowa, kto odpowiada za transport, lista rzeczy na pierwszą dobę w domu.
- Procedury krok po kroku: skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego, wniosek o dom pomocy społecznej przez ośrodek pomocy społecznej, orzeczenie o niepełnosprawności, sprawy majątkowe.
- Rozdział o rodzinie: podział obowiązków, sytuacja, w której jedna osoba bierze wszystko, poczucie winy i sygnały ostrzegawcze u opiekuna.
Czego w niej nie ma
Nie znajdziesz zapewnienia, że miejsce w wybranej placówce się znajdzie ani że decyzja zapadnie w terminie, który ci odpowiada. Kolejki i kryteria są takie, jakie są, a książka mówi o tym wprost, zamiast obiecywać skróty. Nie ma nazw placówek, ocen ośrodków ani rankingów. Nie ma porad medycznych dotyczących stanu rodzica ani ustaleń, czy dana forma opieki jest dla niego właściwa klinicznie — to należy do lekarza. Nie ma też rozstrzygnięcia moralnego. Rozdział siódmy zawiera natomiast opis mechanizmu firm oferujących załatwienie miejsca za opłatą.
Najczęstsze pytania
Czy szpital może wypisać rodzica, który nie radzi sobie sam?
Zakończenie hospitalizacji zależy od stanu wymagającego leczenia szpitalnego, a nie od tego, czy w domu jest zorganizowana opieka. Podrozdział 4.1 opisuje, co oznacza wypis, o co można prosić i jakich informacji żądać, żeby przygotować się na dzień, w którym telefon nadejdzie.
Czym różni się ZOL od DPS?
To dwie różne instytucje: jedna działa w systemie ochrony zdrowia, druga w systemie pomocy społecznej, co przekłada się na inne kryteria przyjęcia, inne dokumenty i inne zasady odpłatności. Rozdział drugi zestawia je razem z pozostałymi trzema drogami.
Kto płaci za dom pomocy społecznej?
Odpłatność ustalana jest na podstawie ustawy o pomocy społecznej i obejmuje mieszkańca, a przy niewystarczających dochodach także najbliższą rodzinę i gminę, według określonej kolejności. Rozdziały trzeci i piąty opisują ten mechanizm oraz przebieg postępowania w ośrodku pomocy społecznej.
Jakie świadczenia przysługują opiekunowi osoby niesamodzielnej?
Istnieje kilka różnych świadczeń o odmiennych warunkach — część zależy od momentu powstania niepełnosprawności, część wyklucza pracę zarobkową. Podrozdział 3.2 opisuje, co realnie istnieje dla opiekuna, w odróżnieniu od świadczeń przysługujących samemu rodzicowi.
Kiedy potrzebne jest pełnomocnictwo, a kiedy sprawa sądowa?
Dopóki rodzic jest świadomy, wiele spraw da się załatwić pełnomocnictwem, w tym notarialnym. Podrozdział 5.4 wskazuje granicę, za którą to przestaje wystarczać, oraz sygnały, że warto zająć się tym wcześniej, niż wymusi to sytuacja.
Kto z rodzeństwa ma się tym zająć?
Prawo nie rozdziela obowiązków opiekuńczych między dorosłe dzieci, poza kwestią odpłatności. Rozdział szósty proponuje rozmowę opartą na spisanym podziale zadań i pieniędzy oraz opisuje, co się dzieje, gdy jedna osoba bierze na siebie wszystko.
Decyzja o opiece nad rodzicem zapada raz, ale jej skutki rozkładają się na lata. Ta książka daje wam miesiąc na wybór podjęty z dokumentami i liczbami w ręku.
