Znalazłeś coś w kieszeni kurtki albo w plecaku i od tej chwili nie myślisz o niczym innym. Za ścianą siedzi dziecko, które za chwilę wejdzie do kuchni, a ty nie wiesz, czy zacząć od krzyku, czy od pytania. Ta książka dotyczy pierwszych siedmiu dni po tym, jak znalazłeś narkotyki w rzeczach dziecka: pierwszej doby, rozmowy, oceny skali zjawiska i decyzji, które trzeba podjąć na chłodno.
- 112 — numer alarmowy, gdy życie lub zdrowie jest zagrożone
- 800 70 2222 — Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, całą dobę, bezpłatnie
- 116 123 — telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych, całą dobę, bezpłatnie
- 116 111 — telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, całą dobę, bezpłatnie
- 800 12 00 02 — „Niebieska Linia”, przemoc domowa, całą dobę, bezpłatnie
- 800 12 12 12 — Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, całą dobę, bezpłatnie
Dla kogo jest ta książka
To książka dla rodzica w środku pierwszej doby, kiedy emocje są najsilniejsze, a decyzje najgorsze. Nie rozstrzyga, czy twoje dziecko bierze okazjonalnie, czy ma problem, bo tego nie da się ustalić na odległość. Daje natomiast narzędzia do sprawdzenia tego samemu i pokazuje, jakie ruchy w pierwszym tygodniu zamykają kontakt na miesiące.
- Jeśli znalazłeś substancję, akcesoria albo podejrzane wiadomości i nie wiesz, czy skonfrontować dziecko dziś, czy poczekać.
- Jeśli już wybuchła awantura, padły słowa, których żałujesz, i teraz nie wiecie, jak wrócić do rozmowy.
- Sytuacja, w której drugi rodzic reaguje zupełnie inaczej niż ty i nie potraficie ustalić wspólnego stanowiska.
- Jeśli od szkoły przyszedł sygnał i musisz zająć stanowisko, zanim sam ustalisz fakty.
- Jeśli zastanawiasz się nad testem, przeszukaniem pokoju albo kontrolą telefonu i nie wiesz, co to zrobi z zaufaniem.
- Rodzic, który boi się konsekwencji prawnych dla dziecka i nie wie, gdzie zaczyna się sprawa dla sądu rodzinnego.
- Jeśli szukasz pomocy specjalistycznej i nie masz pojęcia, do kogo dzwonić ani ile to trwa.
Co znajdziesz w środku
Osiem rozdziałów ułożonych chronologicznie: od pierwszej doby, przez rozmowę i ocenę sytuacji, po granice, prawo i pomoc. Każdy kończy się konkretnym działaniem na dziś. Ostatni rozdział to plan rozpisany na siedem dni, dzień po dniu, do wydrukowania i odhaczania.
- Rozdział o pierwszej dobie: lista rzeczy, których nie należy robić, zanim opadną emocje, i uzasadnienie każdej z nich.
- Rozdział o tym, co właściwie znalazłeś, opisany bez podawania sposobów użycia i bez szczegółów, które mogłyby posłużyć komukolwiek za instrukcję.
- Scenariusz rozmowy: kiedy ją zacząć, od jakiego zdania, czego nie mówić, jak reagować na milczenie i na kłamstwo.
- Narzędzie do oceny skali: pytania i obserwacje pozwalające odróżnić jednorazowy eksperyment od sytuacji wymagającej specjalisty.
- Rozdział o granicach i konsekwencjach, z rozróżnieniem tych, które działają, od tych, które niszczą kontakt na lata.
- Rozdział prawny: co grozi niepełnoletniemu, jakie są uprawnienia rodzica, w jakich okolicznościach wchodzi sąd rodzinny.
- Praktyczna mapa pomocy w Polsce: rodzaje placówek, czego się po nich spodziewać, jak wygląda pierwszy kontakt i ile zwykle trwa oczekiwanie.
- Plan siedmiu dni z zadaniami przypisanymi do konkretnych dni.
Czego w niej nie ma
Nie ma tu opisu działania poszczególnych substancji ani niczego, co dałoby się przeczytać jako instrukcję. Nie ma metody, która gwarantuje, że dziecko przestanie, bo taka metoda nie istnieje i nikt uczciwy jej nie sprzedaje. Nie ma też oceny, czy w twojej sytuacji potrzebne jest leczenie, bo to ustala specjalista po kontakcie z dzieckiem, a to jest publikacja wydawnictwa. Nie znajdziesz porad, jak ukryć sprawę przed szkołą albo przed drugim rodzicem. Znajdziesz natomiast kolejność ruchów w tygodniu, w którym najłatwiej popełnić błąd nie do cofnięcia.
Najczęstsze pytania
Czy konfrontować dziecko od razu?
Zwykle nie w pierwszej godzinie. Rozmowa prowadzona w szczycie emocji kończy się awanturą i zamknięciem tematu, a ty tracisz jedyną okazję, żeby usłyszeć prawdziwą wersję. Rozdział pierwszy proponuje odczekanie do momentu, w którym potrafisz zadać pytanie bez podniesionego głosu, i opisuje, co w tym czasie zrobić.
Czy zrobić dziecku test na narkotyki?
Test odpowiada tylko na wąskie pytanie i nie mówi nic o skali ani o powodach. Bywa też ruchem, po którym dziecko przestaje mówić cokolwiek. W książce omówione są sytuacje, w których badanie ma sens, i te, w których zastępuje rozmowę, której i tak nie da się uniknąć.
Czy powiedzieć w szkole?
To zależy od tego, czy szkoła już jest stroną sprawy, i od tego, jakiego wsparcia od niej oczekujesz. Rozdział siódmy rozdziela dwie sytuacje: zgłoszenie z własnej inicjatywy po pomoc pedagoga oraz reakcja na sygnał, który wyszedł od placówki. Podpowiada też, co warto ustalić przed taką rozmową.
Co grozi nastolatkowi za posiadanie?
Wobec osób niepełnoletnich sprawy prowadzi sąd rodzinny i logika postępowania jest inna niż w sprawach karnych dorosłych. Rozdział szósty tłumaczy, kto może wszcząć postępowanie, jaką rolę odgrywa rodzic i jakie znaczenie ma to, czy rodzina sama podjęła działania. Konkretów o swojej sprawie szukaj u prawnika.
Gdzie szukać pomocy dla nastolatka?
W Polsce działają poradnie uzależnień, w tym dedykowane osobom młodym, oraz konsultacje w ramach psychiatrii dzieci i młodzieży. Książka opisuje, czym różnią się te ścieżki, jak wygląda pierwsza wizyta i o co pytać przy umawianiu, żeby nie stracić tygodni na niewłaściwe miejsce.
Co jeśli drugi rodzic bagatelizuje sprawę?
Najgorszy wariant to dwie różne reakcje wobec dziecka, bo wtedy zasady przestają cokolwiek znaczyć. Rozdział piąty proponuje ustalenie minimum, na które oboje się zgadzacie, i odłożenie sporu o interpretację na później. Dziecko ma usłyszeć jedną wersję, nawet jeśli wewnętrznie się różnicie.
Nie wiesz jeszcze, jak duża to sprawa, i to jest normalne po jednym znalezisku. Ta książka pomaga przejść przez tydzień, w którym trzeba to ustalić, nie robiąc przy okazji szkód, których później nie da się naprawić.
